Biomassa-warmtekrachtkoppeling in België: wat architecten vanaf de schetsfase moeten weten

Wat is biomassa-warmtekrachtkoppeling, en voor welke sites is ze geschikt?

Biomassa-WKK produceert tegelijk warmte en elektriciteit uit dezelfde vaste brandstof (pellets, houtsnippers, hout). Ze is interessant voor sites met een continue warmtevraag gedurende het grootste deel van het jaar: industriële processen, wasserijen, serres, ziekenhuizen, grote tertiaire gebouwen of warmtenetten.

In tegenstelling tot een klassieke biomassaketel valoriseert de installatie ook de opgewekte elektriciteit, op de site zelf gebruikt of teruggeleverd aan het net. Ze is vooral zinvol bij een stabiel en voorspelbaar belastingsprofiel, niet bij een gebouw met een onregelmatig gebruik.

Welke normen gelden voor een biomassaketel in België?

Elke vastebrandstofketel die op de Europese markt wordt gebracht, moet voldoen aan Verordening (EU) 2015/1189 inzake ecologisch ontwerp, van toepassing sinds 1 januari 2020.

De norm EN 303-5 vult dit kader aan voor vastebrandstofketels. Controleer de conformiteit al bij de aanbesteding om vertraging bij de vergunning te vermijden.

• Minimale seizoensgebonden energie-efficiëntie: minstens 75 % tot 20 kW, minstens 77 % daarboven (Verordening 2015/1189, bijlage II).
• Emissieplafonds afhankelijk van het laadtype: stofdeeltjes 40 of 60 mg/m³, gasvormige organische verbindingen 20 of 30 mg/m³, koolmonoxide 500 of 700 mg/m³, stikstofoxiden 200 mg/m³.
• De brandstof telt even zwaar mee als de ketel: pellets moeten een ENplus-klasse (A1, A2 of B) halen, gedefinieerd volgens ISO 17225-2.

Welke keuzes maak je al in de schetsfase?

Een biomassa-WKK-project wordt al bepaald in de eerste plannen, lang voor de keuze van het materiaal. Enkele structurerende keuzes moeten vroeg vastliggen.

Deze keuzes bepalen rechtstreeks de rentabiliteit van het project, nog vóór de prijsberekening. Een gepersonaliseerde Tatano-studie toetst ze aan de reële gegevens van de site.

• Jaarlijks belastingsprofiel: breng het uurverbruik van warmte in kaart, niet alleen de winterpiek.
• Technische ruimte en opslag: voorzie logistieke toegang voor brandstofbevoorrading en voldoende opslagvolume.
• Elektrische aansluiting: anticipeer op de aansluiting op het interne net of de terugverkoop, afhankelijk van het gebruik van de opgewekte elektriciteit.
• Afvoer van restwarmte: een correct gedimensioneerde warmtewisselaar of buffervat voorkomt verliezen en stilstand.
• Back-up en redundantie: bepaal de back-upbron bij onderhoud of belastingspieken.

Welke steun is in 2026 beschikbaar in België?

Gewestelijke steun voor een biomassaketel verschilt sterk en verandert snel. Controleer de status altijd vóór een budgettaire beslissing.

Voor een industrieel of tertiair project van deze omvang gebeurt de precieze dimensionering en rentabiliteitsberekening per geval. Dat is het doel van de gepersonaliseerde Tatano-studie.

• Wallonië: de tijdelijke regeling Prime Habitation 2025-2026 voor een biomassaketel is afgesloten sinds 30 september 2026. Op dat moment was nog geen nieuwe regeling gepubliceerd — controleer dit op logement.wallonie.be vóór elk project.
• Vlaanderen: Mijn VerbouwPremie voorziet geen gewestelijke premie voor een biomassaketel, die niet tot de in aanmerking komende werken behoort. Het verlaagd btw-tarief van 6 % blijft wel van toepassing, en gemeentelijke of provinciale steun kan bestaan via de Premiezoeker.
• Brussel: de Renolution-premies zijn opgeschort in afwachting van een nieuwe regeling van de Brusselse regering; momenteel is geen gewestelijke premie beschikbaar voor een biomassaketel.