Biomassa WKK >70 kW in België: warmte én stroom rendabel vanaf het ontwerp

Waarom warmte en stroom koppelen met hout?

Een biomassa warmte-krachtkoppeling (WKK) zet een houtbrandstof (pellets, houtspanen) om in twee bruikbare stromen tegelijk: warmte voor het gebouw en elektriciteit. De bouwheer benut zo meer dan 80 % van de primaire energie, tegenover 35 à 45 % bij een klassieke ketel.

De opgewekte stroom vervangt netstroom (directe besparing €/MWh) of wordt op het net geïnjecteerd volgens de gewestelijke regels. De combinatie warmte + stroom verandert de globale rendabiliteit van het project.

• Eén brandstof, twee nuttige stromen (warmte + elektriciteit).
• Gedeeltelijke onafhankelijkheid van het elektriciteitsnet = exploitatieveiligheid.
• Koolstofarm imago dat meerwaarde biedt voor bouwheer en eindgebruiker.
• Tatano (Italië, 4 generaties vakmanschap in biomassa) levert units voor het tertiaire en kleine collectieve segment.

Vanaf wanneer wordt WKK rendabel?

De technische drempel van 70 kW is het minimum opdat een WKK zinvol is. Het economische evenwicht ligt in de praktijk tussen 200 kW en 1 MW thermisch, op sites waar de warmtevraag 12 maanden per jaar stabiel is.

• Geschikte profielen: ziekenhuizen, woonzorgcentra, zwembaden, agro-industrie, stoom- of warmwaterprocessen.
• Typische verhouding: 1 MWh elektrisch per 2 à 3 MWh nuttige warmte.
• Vermijd sterk seizoensgebonden sites (enkel winterverwarming): de 'gratis' kWh stroom wordt slecht gevaloriseerd als de warmte niet 100 % benut wordt.

Wat voorzien vanaf het voorontwerp (APS) voor een Belgisch project?

Drie punten om in het ontwerpdossier op te nemen: de thermische en elektrische studies, de regelgevende conformiteit en het technisch lokaal. Alles speelt zich af vóór de vergunning.

• Te bestuderen: jaarlijks uurlijks warmtebalans, elektrisch schema (eigen verbruik/injectie), netaansluiting.
• Conformiteit: EcoDesign EU 2015/1189 verplicht voor elke nieuwe biomassaketel; norm EN 303-5 klasse 5 voor apparaten op vaste brandstof; ENplus-gecertificeerde pellets (kwaliteit, traceerbaarheid, lage emissies).
• Technisch lokaal: leveringstoegang, opslag gedimensioneerd op 1 jaar autonomie (≈1,5 × winterverbruik), conforme rookgasafvoer, ventilatie en brandveiligheid.

Steun 2026: de realiteit per gewest en de echte economische waarde

Voor een tertiaire WKK >70 kW wordt de economische waarde vooral gecreëerd via de opgewekte stroom — niet via de klassieke 'biomassaketel'-premies. De Belgische gewestelijke steun richt zich in 2026 op individuele woningen, niet op industriële of tertiaire WKK.

• Wallonië: de Prime Habitation biomassaketel (actief tot 30/09/2026 — basis € 720 × coëfficiënt R1 ×6, R2 ×4, R3 ×3, R4 ×2, plafond 70 % van de factuur in R1/R2 of 50 % in R3/R4) geldt voor individuele woningen, niet voor tertiaire WKK.
• Vlaanderen: geen regionale Mijn VerbouwPremie voor biomassaketels. Verlaagd BTW-tarief van 6 % en gemeentelijke/provinciale steun via de Premiezoeker blijven mogelijk.
• Brussel: verwarmingspremies geschorst sinds 1 januari 2026 (Renolution). Geen regionale premie beschikbaar in 2026.
• Voor een tertiaire site: de belangrijkste economische hefboom is de valorisatie van de stroom (eigen verbruik, aankoopcontract, certificaten per gewest) — case by case te onderzoeken met een energieadviseur.